S400 Füzeleri Nedir? Ne işe Yarar? Menzili, Fiyatı, Maliyeti

Son güncelleme : Şubat 14, 2019


S400 Füzeleri Nedir? Ne işe Yarar?

Menzili, Fiyatı, Maliyeti

S400 yada diğer adıyla SA21 Триумф (Zafer) füzesi Rusya tarafından geliştirilmiş bir yüksek irtifa hava savunma sistemidir.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (1)
Aslında tek başına bir füze değil büyük bir savunma paketidir. Bir batarya içinde 4 yada 8 adet füze fırlatma sistemi bulunur.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (10)
Bunun dışında bir adet komuta kontrol sistemi, 1 adet uzun menzili tespit radarı ve bir tane de takip radarı bulunur. Bir bataryada aşağı yukarı 32 ile 60 arasında fırlatılmaya hazır füze bulunur.
S400 aslında çok yeni bir silah sistemi değildir. Rusların mevcut S200 ve S300’lerin geliştirilmiş versiyonlarıdır.
S300 Füzeleri
S300-Füzeleri
S200 Füzeleri
S200-Füzeleri
S300’lerin 90’lı yılların ortalarında Güney Kıbrıs’a yerleştirmesi gündeme gelmişti fakat Türkiye hükümeti bu konuda çok ciddi bir politik baskı yapmıştı hatta konuyu savaş tehdidine kadar götürmüştü. Böylece Kıbrıs Rum kesimi bu isteğinden vazgeçmiş ve S300’ler Girit adasına konuşlandırılmıştı.
Bu füze alımında Türkiye geç bile kalmıştır. Türkiye’nin bugünkü yüksek irtifa hava savunması deyim yerindeyse sıfırdır.
Biz hala yüksek irtifa hava savunmasını Nike Herkül (Hercules) füzeleriyle karşılamaya çalışıyoruz ki, füzelerin teknolojisi çok eskimiş durumdadır. Artık hiçbir müttefik NATO ülkesinde kullanılmıyor.
Nike Herkül (Hercules) füzeleri
Nike Herkül Füzesi
Sadece Güney Kore’de bulunmakta ama orada da hava savunma füzesi olarak değil, karadan karaya balistik füze olarak kullanılmaktadırlar. Bir de İran, devrim öncesinden kalma birkaç füze üzerinde çalışmakta ama tabii oradan ciddi bir sonuç çıkması beklenemez.
Çok uzun zamandan beri hava savunma sistemimiz oldukça eski ve yenilenmesi gerekiyordu. Aslında 2000’li yıllarda bununla ilgili ihaleler açılmıştı, çeşitli çalışmalar yapılmıştı. Avrupa’nın Aster füze programına katılım düşünülmüştü ancak oradan da bir sonuç çıkmadı. Amerika’dan Patriot sistemi alınacaktı ancak o da ABD senatosunun vetosu yüzünden gerçekleşmedi. Bir ara Çin’den FD2000 füzeleri alımı gündeme geldi ancak buna da bazı Nato üyeleri karşı çıktı.
Çin / FD2000 füzeleri
FD-2000-Çin-Füzeleri
Bu arada basında yer alan, füze sisteminin bazı özellikleri tamamen uydurma ve saçmadır. Örneğin atom bombasını atmosfere girmeden patlatması, Amerika’nın en gelişmiş uçağı olan F22 Raptor’ları daha havalimanından kalkmadan vurması gibi ipe sapa gelmez uydurma özellikleri yoktur.
Bu füze sistemi aslında 1999 yılında geliştirilmeye başlandı. Rusya’nın elinde o dönemde bol miktarda S200 ve ilk nesil S300 hava savunma sistemi vardı ve bunlar artık eskimeye başlamıştı.
Rusya, yüzölçümü bakımından dünyanın en büyük ülkesi olması ve koruması gereken devasa bir hava sahasına sahip olmasından dolayı her zaman modern, gelişmiş sistemlere ihtiyaç duymuştur. O yüzden ilk önce kendileri için S400’leri geliştirmeye başladılar. S400’lerin kullandığı altyapı ve bazı mühimmatları, S300’lerin kullandıklarıyla aynıdır. Ancak daha gelişmiş radar sistemleri, daha hassas ve daha uzun menzilli radarlar kullanılmaya başlandı.
Resmi olarak doğrulanmamakla birlikte, S400’ün kullandığı tespit radarı, yaklaşık olarak 400 kilometre yarıçapında, yani 800 kilometre çapındaki bir alanı kontrol edebiliyor.
Bu füze sisteminin ilk çalışan versiyonu 2004 yılında ortaya çıktı ve 2007 yılında da satışa hazır – operasyonel hale geldi.
Bugüne kadar S400 hava sistemiyle birçok ülke ilgilendi ama henüz tam anlamıyla bu füze sistemini alıp da kuran bir ülke olmadı. Bu tarz sistemlerin teknolojik olduğu kadar, politik ve psikolojik etkileri de mevcuttur.
Zaten bizim S400’e yönelmemizin sebebi, onun sadece teknik anlamdaki üstünlüğü değil, bazı politik gerekçelere dayanmaktadır.
Bugün itibariyle Rusya için yaklaşık olarak 320 batarya üretilmiştir ve Rus hava sahasını korumakla görevlildirler.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (5)
S400’lerin S300’lerden farklı özelliklerinden biri de kullandığı mühimmat tipleridir. S300’lerde iki tip mühimmat kullanılabilirken, S400’lerde dört tip kullanılmaktadır.
Operasyonel olarak satışa hazır versiyonlarında, 150 ve 250 kilometre menzilli 40N ve 48N serisi füzeler kullanılmaktadır.
Bunun dışında Kısa menzilli versiyonları vardır, bunlar daha çok savaş uçaklarıyla bombardıman uçaklarına yönelik kullanılan versiyonlardır (9M serisi).
S400-Hava-Savunma-Sistemi
S300’lerin 1 bataryasında sadece 4 tane füze bulunurken, S400’lerde 16’ya kadar füze bulunabiliyor. Bazı bataryalarda uzun menzilli, bazılarında ise kısa menzilli – daha çok savaş uçaklarına yönelik füzeler kullanılabiliyor. Kullanan füzenin tipine göre bu sistemin etki menzili 50 kilometre ile 400 kilometre arasındadır.
Tabii 400 kilometre menzil daha çok psikolojik bir etki yaratır. Gerçekte 400 kilometre uzaktaki bir uçağı ya da füzeyi vurma şansınız pek yoktur. Yine de bu özelliğe sahip olması önemlidir. Dolayısıyla 400 kilometre maksimum menzilidir ancak efektif menzil 150 ile 250 kilometre arasıdır.
İrtifa konusuna gelince; standart versiyon S400’ler 30 kilometre irtifaya kadar etkilediler ki bu oldukça iyi bir yüksekliktir. Günümüzdeki savaş uçaklarının tamamı, bu irtifa içerisinde görev almaktadır. 30 kilometrenin üzerine çıkan savaş uçakları günümüzde mevcut değil, bu tür tasarımlar da artık yapılmıyor zaten.
Son geliştirilmiş versiyonlarla birlikte S400’ün irtifasının 59 kilometreye kadar çıkabildiği iddia ediliyor. Bu kadar yüksek irtifaya ulaşabilmesi, aslında balistik füzelere karşı düşünülmüştür.
S400 Hedef Listesi 1
 Kağıt üzerinde S400’ler, balistik, orta ve uzun menzilli füzelere karşı kullanabilseler de, pratikte uzun menzillilere karşı çok etkili olmuyorlar.
Zaten Rusya’nın kıtalararası balistik füzeleri durdurabilmesi amacıyla başlattığı S500 adında başka bir projesi var. O noktada işler biraz daha karışık oluyor. Radar menzilinden ya da füzenin performansından daha öte parametreler ve daha farklı dikkat edilmesi gereken noktalar var.
S400, 4 ya da 8 bataryadan oluşan büyük bir yapı. Kendi komuta kontrol sistemi, kendi takip radarı ve kendi tespit radarı var. Bunun dışında ekstra özellikleri de var. Örneğin hayalet uçakları tespit eden özel sistemleri de ekleyebiliyorsunuz. Tabii bunlar standart pakete dahil değil, satış fiyatına ekstra ekleniyor.
Tanesi yaklaşık 500 milyon $’a geliyor. Türkiye’nin yaklaşık 8 adet sisteme ihtiyacı var. Bu da aşağı yukarı 4 milyon $ anlamına geliyor. Eğer ekstra sistemler de eklenirse toplam maliyet 5 milyar $’ı bulabilecek.
S400 tipi sistemlerin genel hedefleri kısa ve orta menzilli, atmosfer altı uçan balistik füzeler ve düşmanın komuta kontrol uçakları ya da uzun menzilli istihbarat uçakları / casus uçaklardır. Örneğin erken uyarı uçağı – Awacs ya da E-8 Joint STARS (JSTARS).
S400 Hedef Türleri
Örneğin Sibirya’da bulunan bir S400 hava savunma sistemi bir Awacs’a kilitlenerek onu rahatlıkla vurabilir. Eğer vurma şansı yoksa da bölgedeki dost hava kuvvetlerini uyararak yönlendirme yapabilir. F22, F15 ya da Eurofighter gibi savaş uçaklarına karşı genellikle kullanılmaz. Onlara karşı orta irtifa hava savunma sistemleri kullanılır.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (4)
Rusya’nın S400’leri geliştirme nedeni nedir?
Sovyetler Birliği’nin soğuk savaş dönemindeki askeri doktrinlerinin bir parçası olarak, savaş uçağı üretiminden çok hava savunma sistemlerini geliştirmeye önem vermişlerdir. Bunun sebebi de; Nato ve batıdaki toplam uçak gücüne, aynı uçak sayısıyla karşılık veremeyeceklerini bildikleri için saldırıya gelecek uçakları etkisiz hale getirmek ilk hedefleri olmuştur.
SAM (Surface to Air Missile) füzelerini o kadar çok üretmişlerdir ki, neredeyse mangalarda bile (9-11 kişilik askeri birlik) SAM kullanımı mevcuttur.
Sonuç olarak S400 füze sistemi son derece başarılı, modern, etkili ve en önemlisi caydırıcıdır.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (9)
S400’ün bazı teknik ve taktik özellikleri:


Azami menzil: 400 Km
Azami hedef irtifası: 30 km
Füze hızı: 4800 m/s (4,8 km/s)


Harekete hazırlanma süresi: 5 dk
Savaşa hazır duruma getirilme süresi: 3 dk
Eşzamanlı takip ettiği hedef sayısı: 300
Eşzamanlı vurabildiği hedefler: 80 (Her hedefe 2 füze olma üzere)
Hedef Türleri: Uçaklar (özellikle casus ve istihbarat uçakları), seyir füzeleri, orta menzilli füzeler, İHA ve diğer havadan takip sistemleri


Standart sistem Fiyatı: 400 – 500.000.000 $ (Dörtyüz – Beşyüzmilyon $ arası)
S400 ‘leri aktif olarak kullanan ülkeler: Şimdilik sadece Rusya.
* Türkiye, Hindistan, Çin, Belarus, Cezayir ve Suudi Arabistan anlaşmaya vardı ancak henüz sistem kurulumları tamamlanmadı.  Suriye’de kuruldu ancak sistem Ruslara ait.
S400 almayı planlayan ülkeler: Irak, Katar
Konuşlandığı Yerler: Moskova, Suriye, Kaliningrad, Kırım
Türkiye’ye ne zaman teslim edilecek? : Tam tarih belli olmamakla beraber 2019 öngörülüyor.


Hizmete girdiği Tarih: 2007
Üretici Firma: Almaz-Antey silah şirketi


* Azami 3.500 Km uzaklıktan fırlatılmış olan, orta menzile sahip, balistik füzeleri imha etme özelliği vardır.
* 400 Km menzilli bir füzenin ağırlığı 1,8 ton, uzunluğu 8 metre ve çapı da yaklaşık yarım metredir. Ayrıca 145 kilograma kadar savaş başlığı taşıma kapasitesi vardır.
S400 füzeleri nedir? Ne işe yarar ? Menzili, fiyatı, maliyeti -2
Sistem nasıl çalışıyor?
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (11)
Uzun menzilli izleme radarı, havadaki nesneleri izlayerek, elde edilen datayı komuta merkezine gönderiyor. Potansiyel hedefler, komuta merkezinde değerlendiriliyor ve tanımlanıyor. Hedef tanımlama aşamasından sonra komuta kademesi, hangi tip füzelerin hangi hedeflere fırlatılacağına karar veriyor.
Fırlatmayla ilgili veriler, hedefe göre en uygun konumda bulunan fırlatma aracına gönderiliyor. Ardında, karadan havaya füzeler gönderiliyor. Bunu takiben angajman radarı, füzenin hedefine ulaşmasında yön gösterici oluyor.
S400-füzeleri-nedir-ne-işe-yarar-menzili-fiyatı-maliyeti (7)

Kaynaklar:

Ayhan Tarakçı

BBC

sputniknews.com

Wikipedia



S400 Füzeleri Nedir? Ne işe Yarar? Menzili, Fiyatı, Maliyeti” için 2 yorum

  1. Merhaba,
    Her şey harika. Tamam. Sadece bir konu aklıma takıldı. Rusya’dan bir şehrimize “yanlışlıkla!” bir füze ateşlenmesi olursa veya Rusya’nın civardaki ülkelere sattığı örneğin Suriye’den Rus yapımı bir füze saldırısı olursa sistem devreye girecek mi? Rusya’nın kalkanı S400 kalkanı, Rusya menşeli füzelere karşı bizi koruyacak mı?

    1. Yazılımı ve yönetimi bizde olmadığı sürece (bize satılan S400’leri de Rus subayların yöneteceği belirtiliyor) bu risk bütün sistemler için geçerli. Amerika’dan Patriot füze savunma sistemini alabilseydik bu sefer de Amerikan yapımı diğer füzelere karşı etkisiz olacaktı. Ama ABD senatosu zaten Patriot satışını onaylamadı.
      Şu an için tek mantıklı seçenek S400’ler gözüküyor. Ne zaman S400 muadili bir füze sistemini kendimiz yaparız, o zaman “Hangi sistemi alsak?” diye düşünmemize de gerek kalmaz.

Bir cevap yazın